काठमाडौं । राजधानीको शान्त देखिने व्यापारिक परिवेशभित्र लुकेको मिटरब्याज, जुवा र आपराधिक ‘सेटिङ’को जालो एकाएक सतहमा आएको छ। मिटरब्याज कारोबार र ठगीसम्बन्धी आरोपमा लामो समयदेखि विवादमा रहेका प्रचण्ड खड्का शुक्रबार आफ्नै रेष्टुरेन्टमा जुवा खेलाउँदै गर्दा पक्राउ परेपछि यो प्रकरणले नयाँ मोड लिएको हो।
जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका अनुसार चुच्चेपाटीस्थित ‘बरण्डा रेष्टुरेन्ट’बाट खड्कासहित ७ जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको हो। उक्त रेष्टुरेन्ट स्वयं खड्काकै स्वामित्वमा रहेको पुष्टि प्रहरीले गरेको छ। गोप्य सूचनाका आधारमा प्रहरी वृत्त गौशालाबाट खटिएको टोलीले छापा मार्दा उनीहरू जुवा खेलिरहेको अवस्थामा भेटिएका थिए।प्रहरीका प्रवक्ता एसपी पवन भट्टराईका अनुसार घटनास्थलबाट नगद ८५ हजार रुपैयाँ समेत बरामद गरिएको छ। पक्राउ परेकाहरूविरुद्ध जुवा ऐनअन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरी चार दिनको म्याद थप गरिएको छ भने थप अनुसन्धानका लागि मंगलबार पुनः अदालतमा उपस्थित गराइने तयारी गरिएको छ।
•रेष्टुरेन्टभित्रै जुवाको अखाडा:
कभर बिजनेस’को शंका
प्रहरी स्रोतका अनुसार बरण्डा रेष्टुरेन्ट केवल खानपानको व्यवसाय मात्र नभई लामो समयदेखि ‘कभर’को रूपमा प्रयोग हुँदै आएको आशंका गरिएको छ। स्थानीयस्तरमा पनि यस रेष्टुरेन्टमा राति अबेरसम्म ‘विशेष जमघट’ हुने र बाहिरी मानिसलाई प्रवेशमा रोक लगाइने गुनासो बारम्बार उठ्दै आएको थियो।खड्काले आफ्नै रेष्टुरेन्टलाई सुरक्षित स्थान ठानेर जुवा सञ्चालन गर्दै आएको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ। यसले उनको गतिविधि केवल जुवासम्म सीमित नभई अन्य आर्थिक अपराधसँग समेत जोडिएको हुनसक्ने प्रहरीको आशंका बलियो बनाएको छ।
•मिटरब्याजको आरोप:
ठगी, लगानी र धम्कीको श्रृंखला
प्रचण्ड खड्काको नाम यसअघि पनि मिटरब्याज कारोबारसँग जोडिँदै आएको थियो। उच्च ब्याजदरमा रकम लगानी गर्ने, विभिन्न व्यवसाय देखाएर पैसा उठाउने र पछि नतिर्ने आरोप उनीमाथि लाग्दै आएको छ।
दिपेश चालिसेले दिएको उजुरीका आधारमा खड्का केही समयअघि पक्राउ परेका थिए। तर, हाजिर जमानीमा छुटेपछि उनले पुनः आफ्नो गतिविधि जारी राखेको आरोप छ। चालिसेका अनुसार खड्काले नुवाकोटस्थित ईंटा उद्योग, होटल तथा रेष्टुरेन्टमा लगानी गराउने भन्दै ठूलो रकम उठाएका थिए।चालिसेलाई नुवाकोटको ईंटा उद्योगमा लगानी गर्न प्रलोभन दिइएको र त्यसपछि रकम फिर्ता नदिएको दाबी गरिएको छ। यसले खड्काको कारोबार केवल व्यक्तिगत लेनदेन नभई योजनाबद्ध ठगीको स्वरूपमा रहेको संकेत गर्छ।
निराजन पौडेल प्रकरण: उजुरी, प्रतिउजुरी र ‘सेटिङ’को आरोप
यो प्रकरणको अर्को पेचिलो पाटो निराजन पौडेलको पक्राउसँग जोडिएको छ। खड्काले दिएको जाहेरीकै आधारमा बैशाख ३ गते पौडेललाई प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो। उनलाई गुण्डागर्दीको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको बताइए पनि प्रहरी स्रोतहरू भने यसलाई मिटरब्याज विवादसँग जोड्छन्।एमाले निकट युवासंघसँग सम्बद्ध भनिएका पौडेलमाथि खड्काले आफूलाई रकम नतिरेको आरोप लगाएका थिए। तर, पौडेलनिकट स्रोतहरू भने उल्टै खड्काले मिटरब्याजमा पैसा लिई नतिरेपछि प्रहरीसँग मिलेर झुटा मुद्दा लगाएको दाबी गर्छन्।यसले प्रहरी अनुसन्धानमाथि नै प्रश्न उठाएको छ—के यो वास्तविक आपराधिक कारबाही हो, वा प्रभावशाली व्यक्तिहरूबीचको ‘सेटिङ’को खेल?
आईसीएफसी फाइनान्ससँग जोडिएको लेनदेन
खड्काको नाम आईसीएफसी फाइनान्समार्फत हुने मिटरब्याज कारोबारसँग पनि जोडिएको बताइन्छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार उनले विभिन्न वित्तीय संस्थाको नाम प्रयोग गरेर अवैध ब्याजदरमा पैसा चलाउने गरेका थिए।यस प्रकारको ‘छायाँ वित्तीय प्रणाली’ले कानुनी बैंकिङ प्रणालीलाई समेत चुनौती दिँदै आएको छ। औपचारिक बैंकिङ प्रणालीबाट बाहिर रहेको यस्तो कारोबारले पीडितलाई न्याय पाउन झन् कठिन बनाउने गरेको छ।
चेक बाउन्सको श्रृंखला: उजुरीमाथि उजुरी
दिपेश चालिसे र प्रचण्ड खड्काबीचको आर्थिक विवाद चेक बाउन्ससम्म पुगेको छ। खड्काले रकम नतिरेपछि चालिसेले जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंमा उजुरी दिएका थिए।
तर, यो प्रकरण अझै जटिल बन्दै गयो जब चालिसेमाथि नै सुरेशचन्द्र बख्रेलले चेक बाउन्सको उजुरी दिए। त्यसपछि चालिसे फरार रहेको भनिए पनि उनी काठमाडौंमै रहेको र उच्चस्तरीय संरक्षणका कारण पक्राउ नपरेको आरोप लाग्दै आएको छ।प्रहरी स्रोतहरूका अनुसार चालिसेमाथि पनि ठूलो रकम मिटरब्याजमा लिएको आरोप छ र उनीविरुद्ध थुप्रै उजुरी दर्ता भएका छन्।
•प्रहरीमाथि प्रश्न: निष्पक्षता कि प्रभाव?
यस समग्र प्रकरणले प्रहरीको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। एउटै घटनामा फरक–फरक व्यक्तिमाथि फरक व्यवहार गरिएको आरोप सार्वजनिक रूपमा उठ्न थालेको छ।एकातर्फ खड्का बारम्बार पक्राउ परेर छुट्ने, अर्कोतर्फ चालिसे जस्तो व्यक्ति खुलेआम राजधानीमै रहेर पनि पक्राउ नपर्नु—यसले ‘प्रभाव र पहुँच’को भूमिका रहेको संकेत गर्छ।निराजन पौडेलको राजनीतिक पृष्ठभूमि, खड्काको व्यवसायिक पहुँच र वित्तीय संस्थासँग जोडिएको लेनदेन—यी सबैले यो प्रकरणलाई साधारण अपराधभन्दा माथि उठाएको छ।विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालमा मिटरब्याज कारोबार प्रायः राजनीतिक संरक्षण, प्रहरी ‘सेटिङ’ र आर्थिक स्वार्थसँग जोडिएको हुन्छ। यो प्रकरण पनि त्यही संरचनाको एउटा उदाहरण हुनसक्ने संकेत देखिएको छ।
•पीडितहरूको आवाज:
न्यायको खोजी अझै अधुरो
मिटरब्याजका कारण धेरै व्यक्तिहरू आर्थिक रूपमा धराशायी भएका उदाहरणहरू नेपालमा प्रशस्तै छन्। उच्च ब्याजदर, धम्की र सामाजिक दबाबका कारण धेरै पीडितहरू उजुरी दिनसमेत हिच्किचाउँछन्।यस प्रकरणमा पनि वास्तविक पीडित को हुन् भन्ने अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन। खड्का, चालिसे र पौडेल—तीनै पक्षले एकअर्कामाथि आरोप लगाइरहेका छन्।
प्रहरीले खड्काको पक्राउलाई केवल जुवा मुद्दासम्म सीमित नराखी मिटरब्याज र ठगीसम्बन्धी विस्तृत अनुसन्धान गर्ने संकेत दिएको छ। यदि निष्पक्ष रूपमा अनुसन्धान अघि बढाइयो भने यसले ठूलो आपराधिक नेटवर्क उजागर गर्न सक्छ।
तर, यदि यो प्रकरण पनि विगतजस्तै ‘मिलेमतो’मा टुंगियो भने पीडितहरूले न्याय पाउने सम्भावना कमजोर हुनेछ।प्रचण्ड खड्काको पक्राउ केवल एउटा जुवा काण्ड मात्र होइन—यो काठमाडौंमा फैलिएको मिटरब्याज, अवैध आर्थिक कारोबार र शक्ति–प्रभावको जटिल जालोको झलक हो। अनुसन्धानको निष्कर्षले मात्र यो स्पष्ट पार्नेछ कि कानुन बलियो छ कि प्रभावशालीहरूको पहुँच।अहिलेका लागि भने प्रश्न यथावत् छ—के यो कारबाही न्यायको सुरुवात हो, कि फेरि अर्को ‘सेटिङ’को कथा?
